Wystąpienie: Patryk Gabriel

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Pani sprawozdawca bardzo precyzyjnie wskazała, jakie korzyści będzie niosła proponowana zmiana. Warto jednak jeszcze raz podkreślić ich doniosłość, ponieważ ustawa, nad którą dzisiaj procedujemy, ma ponad 40 lat i pochodzi z trochę innej epoki. Epoki, której nasi goście może nawet nie pamiętają, na pewno nie pamiętają - epoki maszyny do pisania. To w ogóle ciekawe pytanie, czy młodzież wie, czym taka maszyna do pisania jest.

Tak jak zostało powiedziane, najważniejsza zmiana jest prosta do opisania, chociaż fundamentalna pod względem prawnym. Prawidłowo wykonane odwzorowanie cyfrowe dokumentu papierowego zyska wartość prawną, dowodową i historyczną, równoważną oryginałowi. Dokument w systemie elektronicznego zarządzania dokumentacją nie będzie mógł być podważany tylko dlatego, że istnieje w postaci cyfrowej. Akta prowadzone w systemie EZD staną się wreszcie pełnoprawną dokumentacją sprawy. Druga zmiana wynika z pierwszej. Dokumentacja papierowa, która została w całości zeskanowana i wprowadzona do systemu, będzie mogła po upływie określonego czasu, według jasnych procedur zostać wybrakowana. Projekt porządkuje też zasady ewidencjonowania, zabezpieczania, przechowywania i przekazywania dokumentacji elektronicznej do archiwów państwowych oraz określa wymagania dla samego systemu.

Jako osoba pracująca przez lata w samorządzie wiem, ile miejsca, kosztów generują archiwa, jakim są ogromnym problemem, a tak naprawdę dzisiaj w rzeczywistości cyfrowej sprawy prowadzimy w dwóch porządkach: cyfrowym i tradycyjnym, papierowym.

Wysoka Izbo! Ten projekt wpisuje się też w kierunek, który wyznacza Unia Europejska. W rozporządzeniu eIDAS 2.0 uznano elektroniczną archiwizację za kwalifikowaną usługę zaufania. Program cyfrowa dekada zakłada, że do 2030 r. kluczowe usługi publiczne będą w pełni dostępne on-line. W tym projekcie uznaje się, że dokument elektroniczny jest pełnoprawnym dokumentem. Warto również podkreślić wagę tych zmian dla uhonorowania, podwyższenia statusu osób, które tymi sprawami się zajmują, chodzi o dopuszczenie, tak jak zostało tutaj powiedziane, do pełnienia funkcji edukacyjnej archiwistów i ludzi, którzy tym się zajmują. To jest o tyle ważne, że te archiwa później w pracy naukowej stanowią trudny do zbagatelizowania fragment naszej społecznej pamięci i bywają często głównym źródłem wielu prac naukowych. Wydaje się, że propozycja wprowadzenia odznaki honorowej również jest czymś wskazanym w celu uhonorowania osób, które się tymi sprawami zajmują zawodowo.

Warto również przypomnieć, że potrzeba tej zmiany nie jest nowa. Podobny projekt trafił do Sejmu jeszcze w lipcu 2023 r., na kilka miesięcy przed końcem poprzedniej kadencji. Nie został uchwalony. Dziś mamy tę sprawę okazję i szansę zamknąć. Bardzo dziękuję. (Oklaski)